Net voor het einde van 2017 hertekende de Vlaamse regering de berekening van de registratierechten. Vanaf deze zomer zou zo nog slechts één registratierechtentarief overblijven bij de aankoop van onroerend goed. Met deze hervorming maakt Vlaams minister van Bart Tommelein een einde aan de registratierechten op basis van het kadastraal inkomen. Dat KI kwam overeen met de potentiële verhuurprijs van een woning, maar sinds 1974 was dit berekeningssysteem niet meer geactualiseerd.

Wat verandert er aan de registratierechten?

De allergrootste verandering is dat het klein en groot beschrijf verdwijnen. In de toekomst zullen de registratierechten dus niet langer verschillen in functie van het niet-geïndexeerd kadastraal inkomen, maar geldt één globaal tarief van 7 procent. Tot nog toe was de belasting bij aankoop van een woning 5 procent voor klein beschrijf (bescheiden woning met KI tot 745 euro) en 10 procent voor groot beschrijf (KI hoger dan 745 euro).

Zijn er dan helemaal geen uitzonderingen?

Toch wel. Voor kleine huizen (die onder de 200.000 euro verkocht worden) geldt een vrijstelling van 80.000 euro. Op die schijf betaal je dus geen registratierechten. Bij woningen of appartementen in de kernsteden of de Vlaamse rand komt de drempel op 220.000 euro te liggen.

Zijn er nog voorwaarden voor het 7%-tarief?

Het registratiepercentage van zeven procent geldt enkel op de eerste woning en je moet er binnen de twee jaar in wonen. In alle andere gevallen betaal je tien procent. Op een tweede verblijf worden dus tien procent registratierechten geheven.

Wanneer betaal ik slechts 6 procent?

Bij een grondige energetische renovatie binnen de vijf jaar na aankoop. Daarmee wordt bedoeld: de volledige vervanging van de verwarming, koeling of luchtcirculatie en de isolatie van minstens 75 procent van de buitenschil.

Waarom een hervorming van de registratierechten?

De laatste bijsturing van het systeem op basis het kadastraal inkomen dateerde al van 1974. Het was dus allesbehalve actueel en volledig achterhaald. Zo was het mogelijk dat een villa op het platteland onder klein beschrijf viel en een klein appartement in de stad onder groot beschrijf.

Wanneer verandert dit?

Nog voor de zomer van 2018 zou het nieuwe systeem van kracht worden. De precieze datum moet nog bepaald worden door de Vlaamse regering.

Wat met het abattement?

Tot nog toe kon je bij de aankoop van je eerste woning in aanmerking komen voor het gewoon abattement. Dat was een vrijstelling van registratierechten op de eerste schrijf van 15.000 euro (zowel bij klein als groot beschrijf). Bij een hypothecair krediet was ook een tweede schijf van 20.000 euro vrijgesteld van registratierechten (bijabattement of verhoogd abattement). Beide abattementen verdwijnen, maar worden gecompenseerd door de vrijstelling van 80.000 euro voor woningen onder 200.000 euro.

Wat betekent dit concreet?

- Voorbeeld 1: gezinswoning met verkoopprijs van 195.000 euro en kadastraal inkomen van 569. Tot nog toe bedroegen de registratierechten voor deze woning 195.000 x 5% = 9750 euro. Was het je eerste woning dan was er nog een vrijstelling op de eerste 15.000 euro (gewoon abattement) of 35.000 euro (verhoogd abattement). De registratierechten bedroegen dan dus respectievelijk 9000 of 8000 euro. In het nieuwe systeem wordt dit: (195.000-80.000) x 7% = 8050 euro.

- Voorbeeld 2: gezinswoning met verkoopprijs van 205.000 euro en kadastraal inkomen van 569. Tot nog toe betaalde je voor deze woning 10.250 euro registratierechten (205.000 x 5%). Bij recht op abattement 9500 euro of 8500 euro. In de toekomst wordt dit: 14.350 euro (205.000 x 7%).

- Voorbeeld 3: gezinswoning met verkoopprijs van 205.000 euro en kadastraal inkomen van 790. Tot nog toe waren de registratierechten op deze woning 20.500 euro hoog (205.000 x 10%) of 19.000 euro / 17.000 (abattement). Vanaf de zomer wordt dit 14.350 euro (205.000 x 7%).

Conclusie

Voor gezinswoningen waarop het klein beschrijf vandaag niet van toepassing is, is het voordeliger te wachten tot de nieuwe regelgeving van kracht wordt (voorbeeld 3). Voor woningen met klein beschrijf en met een verkoopwaarde boven 200.000 euro stijgen daarentegen de registratierechten (voorbeeld 2). Ligt de verkoopwaarde onder de 200.000, dan wordt het nieuwe systeem interessanter (voorbeeld 1). Voor starters wordt het dus gemakkelijker om zowel een bestaande woning met groot beschrijf als een woning met een verkoopwaarde onder 200.000 euro te kopen. De kans dat een woning aan 205.000 euro verkocht raakt wordt echter wel veel kleiner dan dat ze voor 195.000 euro wisselt van eigenaar.